[ Ana Sayfa | Editörler | Danışma Kurulu | Dergi Hakkında | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | E-Posta ]
F?rat T?p Dergisi
2007, Cilt 12, Sayı 3, Sayfa(lar) 184-189
[ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
Akut Zehirlenme Hastalar?nda Serum Malondialdehid, Paraoksonaz ve Karaci?er Fonksiyon Testleri Aras?ndaki ?li?kinin Ara?t?r?lmas?
Gürkan ALAGÖZ1, Polat DURUKAN2, Mustafa YILDIZ3, Mustafa Kemal BAYAR4, Necip ?LHAN5, Yunsur ÇEV?K6, Dilara SEÇK?N5
1Osmaniye Devlet Hastanesi, Acil Servis Klini?i, OSMAN?YE
2Erciyes Üniversitesi T?p Fakültesi Acil T?p Anabilim Dal?, KAYSER?
3F?rat Üniversitesi T?p Fakültesi Acil T?p Anabilim Dal?, ELAZI?
4F?rat Üniversitesi T?p Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal?, ELAZI?
5F?rat Üniversitesi T?p Fakültesi Biyokimya ve Klinik Biyokimya Anabilim Dal?, ELAZI?
6Atatürk E?itim ve Ara?t?rma Hastanesi, Acil Servis, ANKARA
Anahtar Kelimeler: Zehirlenmeler, paraoksonaz , malondialdehid , aspartat aminotransferaz , alanin aminotransferaz , gama-glutamil transaferaz, Poisoning, paraoxonase, malondialdehyde,alanine aminotransferase, aspartate aminotransferase, gamma glutamil transferase
Özet
Giri?: Bu çal??man?n amac? akut zehirlenme hastalar?nda, serum paraoksonaz (PON), malondialdehid (MDA), aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), gama-glutamil transaferaz (GGT) de?erlerinin, hastalar?n zehirlenme maddelerini al?m?ndan sonraki 6. ve 24. saatlerdeki düzeylerinin belirlenerek, hastalar?n takibi ve bu de?erlerin hastalar?n tedavisindeki rollerini, aralar?nda korelasyon olup olmad???n? ara?t?rmakt?r.

Gereç ve Yöntem: Çal??ma F?rat Üniversitesi T?p Fakültesi Acil Servise Aral?k 2003 - Haziran 2004 tarihleri aras?nda zehirlenme nedeniyle ba?vuran, çal??maya dahil edilme kriterlerine uyan 16 ya? ve üzeri 82 hasta ile prospektif olarak gerçekle?tirildi.

Bulgular: Çal??maya 82 hasta al?nm??t?r. Bu hastalar?n MDA1 ve MDA2 de?erleri s?ras?yla ortalama 0.39±0.2 ve 0.45±0.3 mmol/mL olarak bulunmu?tur. PON1-1 ve PON1-2 de?erleri s?ras?yla ortalama 153.33±77.3 ve 146.25±70.7 U/mL olarak bulunmu?tur. AST1, AST2, ALT1, ALT2, GGT1 ve GGT2 de?erleri s?ras?yla ortalama olarak 21.53±8.1, 26.73±47.7, 20.16±9.6, 20.87±21.6, 20.75±15.3 ve 20.77±20.0 U/L bulunmu?tur. Yap?lan istatistiksel analiz sonucunda trisiklik antidepresan, asetaminofen, mantar, alkol ve organofosfat zehirlenmesi ile ba?vuran hastalarda MDA, PON1, AST, ALT ve GGT de?erleri aras?nda istatistiksel olarak anlaml? bir fark bulunmam??t?r (p>0.05).

Sonuç: Akut zehirlenme hastalar?nda 6. ve 24. saatlerde al?nan MDA, PON1, AST, ALT, GGT de?erlerinin ilk 24 saatteki hasta takibi ve tedavisinde yeri olmad???n? dü?ünmekteyiz. Zehirlenme gibi önemli bir sorunun takip ve tedavisinde yeni laboratuvar parametrelerinin ara?t?r?lmas? gerekti?ini dü?ünmekteyiz. ©2007, F?rat Üniversitesi, T?p Fakültesi

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Giriş
    Zehirlenme, bir canl? organizman?n i?levlerini olumsuz etkileyecek bir kimyasal ile kar?? kar??ya kalmas? olay?d?r. Zehirlenme inhalasyon, insuflasyon, oral, cilt veya muköz membran ile temas ya da enjeksiyon yolu ile gerçekle?ebilir. Amerika Birle?ik Devletlerinde (ABD), 2003 y?l?nda 2.395.582 adet zehirlenme olgusu oldu?u ve 2002 y?l? verilerine göre zehirlenme olgular?n?n %0.7 artt??? bildirilmi?tir 1,2.

    Zehirlenmelerde klinik bulgular yan?nda laboratuvar parametreleri tan?sal önem ta??r. Karaci?er fonksiyon testleri, kanama zaman?, alkalen fosfataz, arter kan gazlar?, albumin, bilirubin, tam kan say?m? ile elektrokardiyografi gibi incelemeler, al?nan ajana ve bu ajan?n olu?turaca?? klini?e göre istenmeli ve de?erlendirilmelidir 3,4.

    Lipid peroksidasyonu s?ras?nda karbon ba?lar?n?n kopmas? ile aldehid yap?s?nda y?k?m ürünleri ortaya ç?kmaktad?r. Bu sitotoksik metabolitler malondialdehid (MDA) gibi alkalenler ve 4-hidroksinonenal gibi hidroksialkanellerdir 5. MDA lipid peroksidasyonunun son ürünüdür ve iskemireperfüzyon olay?nda lipid peroksidasyonunun en duyarl? göstergelerindendir. Tiyobarbütirik asid ile reaksiyon veren maddeler (TBARS) methodu ile ölçülmekte ve oksidan özelli?e sahip oldu?u dü?ünülmektedir. Plazma MDA düzeyleri tespit edilmesi yüksek sensitivite ve basit-yüksek likid kromatografisi (HPLC) methodu ile yap?lmaktad?r 5,6,7,8,9.

    Paraoksonaz (PON1, EC.3.1.8.1) Aldridge s?n?flama sistemine göre A grubu Arildialkilfosfataz (E.C 3.1.1.2) s?n?f? bir ester hidrolaz enzimidir. Son imünoaffinite kramatografi çal??malar?, insan serum paraoksonaz?n?n gerçekte apo AI ve apo J içeren HDL tipleri ile ili?kili oldu?unu ve paraoksonaz içeren HDL?nin, total HDL?nin çok küçük bir bölümünü olu?turdu?unu göstermi?tir 10.

    PON1?in organofosfatlar? hidrolize etti?i dü?ünülmekte olup insan metabolizmas?nda organofosfatlar üzerine etkileri bilinmemektedir 10,11. Organofosfatlar?n mikrozomal oksidazlarla metabolize edilmesi ile ortaya ç?kan nörotoksik metabolitler ve oksijen analoglar?, kolinesterazlar?n potent inhibitörleridir. Paraoksonda asetilkolini y?kan kolinesterazlar?n potent inhibitörüdür 11,12.

    Aminotransferazlar karaci?er hücre hasar?n?n duyarl? göstergelerindendir. Karaci?er hastal???n?n tayininde aktiviteleri en çok ölçülen iki transaminaz, aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin aminotransferaz (ALT)?d?r. Bu enzimlerin aktivitesi virüs, ilaç, toksin, metastatik karsinomlar, kalp yetmezli?i, granülamatöz ve alkolik karaci?er hastal???, kronik hepatit ve çe?itli infeksiyonlar ile yükselebilmektedir 13,14.

    Çal??man?n amac?, AS?ye akut zehirlenme ile ba?vuran vakalarda, MDA düzeyleri, PON1 düzeyleri ve AST, ALT ve GGT serum düzeylerinin ara?t?r?lmas?, bu maddelerin zehirlenmeden sonra belli zamanlarda plazmadaki seviyelerini baz alarak zehirlenme vakalar?n?n takip ve tedavisindeki yerinin ara?t?r?lmas? ile bu maddeler aras?ndaki korelasyonu ara?t?rmakt?r.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Materyal ve Metot
    Çal??ma F?rat Üniversitesi T?p Fakültesi (FÜTF) AS?ye Aral?k 2003-Haziran 2004 tarihleri aras?nda zehirlenme nedeniyle ba?vuran, çal??maya dahil edilme kriterlerine uyan 16 ya? ve üzeri 82 hasta ile gerçekle?tirildi. Hastalar?n sözlü ve yaz?l? onaylar? al?nd? (?uuru kapal? veya genel durumu kötü olan hastalar?n yak?nlar?ndan onay al?nd?).

    Çal??maya dahil edilme kriterleri
    -Etanol, pestisitler, asetaminofen, ASA, mantarlar, trisiklik antidepresanlar ile olan zehirlenmeler,
    -16 ya??ndan büyük hastalar,
    -Kronik karaci?er ve ba?ka sistemik hastal??? (tip 2 diyabet, iskemik kalp hastal??? gibi) olmayan hastalar,
    -Herhangi bir sebeple karaci?er enzim yüksekli?i bulunmayan hastalar,
    -Bilinen kolesterol yüksekli?i bulunmayan hastalar,

    Çal??madan ç?kar?lma kriterleri:
    -Hastada bilinen, kan?tlanm?? koroner arter hastal??? olmas?,
    -Familyal hiperkolesterolemi varl???,

    Hastalar?n zehirlenme maddesini al?m?ndan sonraki 6 ve 24. saatlerde, MDA, PON1, AST, ALT ve GGT serum seviyelerinin ölçümü için iki defa kan örnekleri al?n?p, 4000 devirde 5 dakika santrifüj edilerek serumlar? ayr?ld? ve biyokimyasal analiz yap?l?ncaya kadar ?70 ºC?de sakland?. Alt?nc? saatteki sonuçlar MDA1, PON1-1, AST1, ALT1 ve GGT1; 24. saatteki sonuçlar MDA2, PON1-2, AST2, ALT2 ve GGT2 olarak adland?r?lm??t?r.

    Biyokimyasal incelemede malondialdehid tayini Satoh 15 ve Yagi?den 16 modifiye edilen bir yöntemle spektrofotometrik olarak yap?ld?. Plazma paraoksonaz düzeyi substrat olarak kullan?lan paraksonun hidrolizi sonucu olu?an p-nitrofenol?ün 412 nm?de spektrofotometrik olarak ölçülmesi ile tespit edildi 17.

    Verilerin analizi SPSS 12.0 for Windows bilgisayar paket program? ile yap?lm??t?r. Tan?mlay?c? istatistikler ortalama±standart sapma ve % olarak belirlendi. Hasta gruplar?n?n 6. saat ve 24. saat ölçümlerinin kar??la?t?r?lmas?nda paired?T testi kullan?ld?. Hasta gruplar?n?n ald??? maddeye göre 6. saat ve 24. saat ölçümlerinin de?erlendirilmesinde Wilcoxon testi kullan?ld?. p<0.05 de?erleri anlaml? kabul edildi.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Bulgular
    Aral?k 2003 ve Haziran 2004 tarihleri aras?nda FÜTF AS?ye toplam 8772 hasta ba?vurmu? ve bu hastalar?n 292 tanesi akut zehirlenme hastas? olarak de?erlendirilmi?tir. Bu 292 zehirlenme hastas?ndan 82 (%28.08) tanesi zehirlenilen madde, hasta ?artlar?, ba?vuru saati aç?s?ndan çal??maya kat?lma kriterlerine uymaktayd?.

    Yirmibe? hasta (%30.5) mantar, 13 hasta (%15.9) TCA, 8 hasta (%9.8) asetaminofen, 4 hasta (%4.9) organofosfat, 3 hasta (%3.6) alkol alarak tek ilaç ya da madde ile akut zehirlenmeye maruz kalm??lard?. 17 hasta (%20.7) TCA ile birlikte ba?ka bir ilaç alarak akut zehirlenmeye maruz kalm??t?. Dokuz hasta (%10.8) alkol ile birlikte ba?ka bir ilaç alm??t?. Üç (%3.6) hasta asetaminofen ile birlikte ek bir ilaç alm??t?r. Hastalar?n hepsinde al?m G?S yoluyla idi.

    Zehirlenmelerin 29?u (%35.4) kaza ile gerçekle?irken, 53 (%64.6) al?m?n suisid amaçl? oldu?u görüldü. Zehirlenmeye neden olan maddeler tablo 1?de özetlenmi?tir.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Tablo 1: Al?nan maddeler ve hastalara göre da??l?mlar?

    Hastalar?n 43?ü (%52.4) hastaneye yat?r?l?rken, 29?u (%35.4) taburcu edilmi?, 9?u (%11) ba?ka bir kuruma sevk edilmi?, bir hasta (%1.2) kendi iste?i ile AS?den ayr?lm??t?r. 26 hasta (%31.2) dahiliye klini?ine, 17 hasta (%20.7) anesteziyoloji ve reanimasyon yo?un bak?ma yat?r?lm??t?r. Çal??maya al?nan tüm zehirlenme hastalar?n?n MDA1 ve MDA2 de?erleri s?ras?yla ortalama 0.39±0.2 ve 0.45±0.3 mmol/mL olarak bulunmu?tur. MDA1 ve MDA2 de?erleri aras?nda istatistiksel olarak anlaml? bir fark bulunmam??t?r (p>0.05). PON1-1 ve PON1-2 de?erleri s?ras?yla ortalama 153.33±77.3 ve 146.25±70.7 U/mL olarak bulunmu?tur. Bu iki grup aras?nda istatistiksel olarak anlaml? bir fark bulunmam??t?r (p>0.05). Hastalar?n 6. ve 24. saatlerdeki ortalama AST, ALT ve GGT de?erleri aras?nda anlaml? bir fark bulunmam??t?r (p>0.05). Zehirlenmeye neden olan maddelere göre grupland?rma yap?lm?? ve gruplar aras?nda MDA, PON1, AST, ALT ve GGT de?erleri aras?nda da istatistiksel olarak anlaml? fark saptanmam??t?r (p>0.05) (Tablo 2).


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Tablo 2: Hastalara göre MDA, PON1, AST, ALT ve GGT de?erleri

    Çal??mam?zda TCA zehirlenmesi olan hastalarda MDA1 ve MDA2 de?erleri s?ras?yla ortalama 0.35±0.2 ve 0.34±0.2 olarak bulunmu?tur. TCA zehirlenmeleri ile 6. ve 24. saatlerdeki MDA de?erleri aras?nda istatistiksel olarak anlaml? fark bulunamam??t?r (p>0.05). Bu hastalarda PON1-1 ve PON1-2 de?erleri s?ras?yla ortalama 171.01±86.8 ve 147.95±92.2 olarak bulunmu?tur. TCA zehirlenmeleri ile 6. ve 24. saatlerdeki PON1 de?erleri aras?nda istatistiksel olarak anlaml? fark bulunamam??t?r (p>0.05). AST, ALT ve GGT de?erleri aç?s?ndan da gruplar aras?nda anlaml? bir farkl?l?k bulunmam??t?r (p>0.05) (Tablo 2).

    Organofosfat zehirlenmelerinde MDA1, MDA2, PON1-1 ve PON1-2 de?erleri s?ras?yla ortalama 0.23±0.10, 0.34±0.07, 129.41±61.2 ve 91.81±42.5 olarak bulunmu?tur. MDA ve PON1 de?erleri ile organofosfat zehirlenmeleri aras?nda istatistiksel olarak anlaml? fark bulunamam??t?r (p>0.05). AST, ALT ve GGT de?erleri aç?s?ndan da gruplar aras?nda anlaml? bir farkl?l?k bulunmam??t?r (p>0.05) (Tablo 2).

    Asetaminofen zehirlenmelerinde MDA1, MDA2, PON1- 1 ve PON1-2 de?erleri s?ras?yla ortalama 0.42±0.3, 0.38±0.2, 107.00±54.7 ve 129.97±68.5 olarak bulunmu?tur. MDA ve PON1 de?erleri ile asetaminofen zehirlenmeleri aras?nda istatistiksel olarak anlaml? fark bulunamam??t?r (p>0.05). AST, ALT ve GGT de?erleri aç?s?ndan da gruplar aras?nda anlaml? bir farkl?l?k bulunmam??t?r (p>0.05) (Tablo 2).

    Alkol zehirlenmesi olan hastalarda MDA1, MDA2, PON1-1 ve PON1-2 de?erleri s?ras?yla ortalama 0.42±0.5, 0.38±0.5, 183.02±106.8 ve 113.21±31.2 olarak bulunmu?tur. Bu de?erler aras?nda istatistiksel olarak anlaml? fark bulunamam??t?r (p>0.05). AST, ALT ve GGT de?erleri aç?s?ndan da gruplar aras?nda anlaml? bir farkl?l?k bulunmam??t?r (p>0.05) (Tablo 2).

    Mantar zehirlenmesi olan hastalarda MDA1, MDA2, PON1-1 ve PON1-2 de?erleri s?ras?yla ortalama 0.48±0.2, 0.63±0.3, 154.72±76.5 ve 153.32±60.8 olarak bulunmu?tur. Bu de?erler aras?nda istatistiksel olarak anlaml? fark bulunamam??t?r (p>0.05). AST, ALT ve GGT de?erleri aç?s?ndan da gruplar aras?nda anlaml? bir farkl?l?k bulunmam??t?r (p>0.05) (Tablo 2).

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Tartışma
    Zehirlenmeler AS?lerin önemli ba?vuru nedenleri aras?nda olup AS hekimlerinin zehirlenmeler konusunda gerekli yeterlili?e sahip olmalar? gerekmektedir.

    Serum PON1 düzeyleri diyet, akut faz proteinleri, gebelik ve apo AI düzeyini etkileyen olaylardan etkilenmektedir 10. PON1?in LDL lipid peroksidasyonu ile olu?abilen oksidatif modifikasyonunu önleyerek antioksidatif ve antiaterosklerotik rol oynad??? gösterilmi?tir 11,18,19. PON1?in en iyi bilinen koruyucu fonksiyonu; organofosfat sinir ajanlar?n?, aromatik karboksilik asit esterlerini ve insektisitleri hidrolize etme yetene?idir 10.

    ABD 2003 zehirlenme verilerine göre analjezikler, stimülan ilaçlar, antidepresanlar, kardiyovasküler sistem ilaçlar?, sedatif-hipnotik-antipsikotik ilaçlar zehirlenmeye en s?k neden olan ajanlard?r. Bu ilaçlardan analjeziklerin önemli oranda mortaliteye neden oldu?u belirtilmi?tir Analjeziklerden asetaminofen ve ASA; antidepresanlardan ise amitriptilin bu gruplar içinde en çok zehirlenmeye neden olan ajanlard?r 2. Yap?lan baz? çal??malarda ise zehirlenmenin en s?k TCA?lar ile oldu?u bildirilmi?tir (20). Bizim çal??mam?zda ise en s?k maruz kal?nan ajan grubu mantarlar olup (%30.5), bunlar? (%15.9) ile TCA?lar izlemektedir. Çal??mam?zda zehirlenme etkeni olarak en s?k mantarlar?n görülmesinin sebebi, çal??man?n yap?ld??? dönemde mevsimsel ve bölgesel özelliklerden dolay? yabani mantar tüketiminin fazla olmas? olabilir.

    Yap?lan baz? çal??malarda serum ve doku MDA düzeylerinin çe?itli hastal?klara ve ilaçlar?n toksik etkilerine ba?l? olarak artt??? gösterilmi?tir. Bu hastal?klarda lipid peroksidasyonu sonucunda serum ve dokuda MDA düzeylerinde art?? olmaktad?r (gö?üs a?r?l? ve diyabetli hastalar) 21,22. PON1 düzeyleri özellikle aterosklerotik hastal?k, insülin ba??ml? diyabet ve ailesel hiperkolesterolemi durumlar?nda artabilmektedir 11. Bu nedenlerle PON1 ve MDA?y? de?i?tirdi?ini dü?ündü?ümüz klinik durumlar? çal??maya dahil etmedik.

    Cengiz ve ark.?? 23 asetaminofen ve aspirin hepatotoksisitesinde lipid peroksidasyonunun rolünü ara?t?rmak amac?yla ratlara toksik dozda intraperitoneal (IP) asetaminofen (500 mg/kg) ve aspirin (200 mg/kg) vermi?lerdir. Daha sonra karaci?erde ve plazmada MDA düzeyleri ölçülmü?tür. Sonuçta asetaminofen ve aspirinin plazma ve karaci?erde MDA düzeylerinde önemli bir art??a neden oldu?u bildirilmi?tir. Bu art??lar istatistiksel olarak anlaml? bulunmu?tur. Oak ve ark.?? 24 ratlara yüksek doz asetaminofen verilerek (400-600 mg/kg vücut a??rl???), kan glutatyon (GSH) ve MDA düzeylerine bakm??, 6. ve 12. saatlerde karaci?er histolojisi incelemi?tir. Asetaminofen zehirlenmesini takiben MDA seviyesinin art?p GSH?nin azald??? ve karaci?erde masif sentrilobüler hepatosit nekrozu yapt??? gösterilmi?tir. Ratlara asetaminofen enjeksiyonundan iki saat sonra glutatyon glikozit (GSH-glyc) verildi?inde MDA ve GSH de?i?iklikleri önlenmi? ve ratlar?n ço?unda karaci?er nekrozunun histolojik belirtileri ya tamamen kaybolmu? ya da ciddi oranda azalm??t?r. Bizim çal??mam?zda asetaminofen ve di?er zehirlenmelerde, MDA1 ve MDA2 de?erleri aras?nda istatistiksel olarak anlaml? fark bulunamam??t?r. Hasta grubumuzda MDA de?erlerinde anlaml? bir yükselme olmamas?n?n sebebi, asetaminofen zehirlenmesi olan hastalar?m?zdan toksik doz s?n?r?n? asan grubun say?s?n?n az olmas? olabilir.

    Lukaszewicz ve ark. 25 organofosfat, chlorfenvinphos ve insektisit zehirlenmelerinde karaci?er SOD, katalaz (CAT) ve MDA?n?n 1, 24 ve 48. saatlerde konsantrasyonlar?na bakm??lard?r. Chlorfenvinphos zehirlenmesinden 24 saat sonra MDA düzeyleri azalm?? iken 48 saat sonra MDA düzeyleri artm??t?r. Bizim çal??mam?zda ise organofosfat ve di?er ajanlarla olan zehirlenmelerde MDA1 ve MDA2 düzeylerinin 6. ve 24. saat ölçümlerinde istatistiksel olarak anlaml? bir art?? gözlenmemi?tir.

    Loguercio ve ark.?n?n 7 yapt??? bir çal??mada akut ve kronik alkol kullan?m? olan hastalar?n eritrositlerinde in vivo ve in vitro olarak MDA düzeylerinin artt??? bulunmu?tur. Skrzydlewska ve ark.?? 26 metanol zehirlenmesi olan ratlarda (3 gr/kg metanol) karaci?er, serum ve eritrositlerde 6, 14 ve 24. saatler ile 2, 5 ve 7. günlerde MDA, SOD, glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon redüktaz (GSSG-R), GSH, askorbik asit, alfa tokoferol düzeylerine bakm??lard?r. Karaci?er, eritrosit ve serumda GSH-Px ve GSSG-R aktivitesi, GSH düzeyleri ve askorbik asit konsantrasyonlar?n?n azald???n?, MDA?n?n ise artt???n? göstermi?lerdir. SOD ve alfa tokoferolün ise eritrositlerde azald??? gösterilmi?tir. Zentella ve ark.?? 27 NSA? ilaç olan piroksikam?n, etanol ile akut zehirlenmi? tok ratlarda karaci?er MDA ve GSH seviyeleri ile kan triaçilgliserol ve etanol düzeyleri üzerine olan etkilerini ara?t?rm??lard?r. Piroksikam?n aç ratlarda rapor edildi?i gibi, tok ratlarda da etanol verilmesine ba?l? olu?an kandaki etanol konsantrasyonunu azaltt???n?, triaçilgliserol ve MDA?n?n hepatik art???n? inhibe etti?ini göstermi?lerdir. Bizim çal??mam?zda ise akut alkol al?m?n? takiben MDA1 ve MDA2 düzeyleri aras?nda anlaml? bir fark bulunamam??t?r.

    Akgür ve ark.?n?n 28 akut organofosfat zehirlenmesi olan 28 hasta üzerinde yapt?klar? bir çal??mada PON1 düzeyleri ile akut zehirlenmeler aras?nda bir korelasyon oldu?u ve bu korelasyonun kronik zehirlenmelere göre daha dü?ük oldu?u görülmü?tür. Sozmen ve arkada?lar?n?n 29 organofosfat zehirlenmesi olan vakalar üzerine yapt?klar? bir çal??mada, PON1 düzeylerinin ve alloenzimlerinin organofosfat zehirlenmelerinde önemli role sahip oldu?unu ve artt???n? tespit etmi?lerdir. Bizim çal??mam?zda ise tüm hasta gruplar?nda PON1-1 ile PON1-2 düzeyleri aras?nda istatistiksel alarak anlaml? fark bulunamam??t?r.

    Özaras ve ark.?n?n 30 24 rat ile yapt?klar? bir çal??mada, etanolun serum AST, ALT ve serum-doku MDA düzeylerini yükseltti?i ve karaci?er hasar?n? artt?rd???, bunun da N-Asetil Sistein ile azald??? gösterilmi?tir. Bizim çal??mam?zda ise etanol alan hastalarda AST1, AST2, ALT1, ALT2, MDA1 ve MDA2 de?erleri aras?nda istatistiksel olarak anlaml? fark bulunamam??t?r.

    Larrey ve ark.?? 31 yapt?klar? bir çal??mada ilaçlar?n karaci?er yetmezli?i etiyolojisinde önemli bir role sahip oldu?unu ve özellikle de asetaminofenin ilk s?ray? ald???n? göstermi?lerdir. Bu çal??mada asetaminofen zehirlenmelerinde aminotransferaz düzeylerinin ilk 3-5 saatlik dönemde normal oldu?u ve zehirlenme sonras? ilerleyen saatlerde karaci?er yetmezli?inin göstergesi olarak art?? gösterdi?i belirtilmi?tir. Bizim çal??mam?zda ise 6. saatte ve 24. saatte aminotransferaz düzeyleri anlaml? art?? göstermemi?tir. Bu durumun sebebi toksik doz aral???nda ilaç alan hasta grubumuzun say?s?n?n az olmas? olabilir.

    Kuffner ve ark.?n?n 32 uzun dönem alkol ile beraberinde asetaminofen alan hastalar üzerinde retrospektif olarak yapt?klar? bir çal??mada, çal??maya al?nan 102 hastadan sadece 4?ünde AST düzeyleri yüksek olarak bulunmu? ve çal??ma sonucunda günlük asetaminofen düzeyleri ve karaci?er hasar? aras?nda ili?ki bulunamam??t?r. Bizim yapm?? oldu?umuz çal??mada da literatürle uyumlu olarak alkol ve asetoaminofeni birlikte alan hastalarda AST, GGT, ALT düzeyleri anlaml? art?? göstermemi?tir. James ve ark.?n?n 33 adölesan ve cocuklarda yapt?klar? bir çal??mada, asetaminofen zehirlenmesi sonras?nda 24 ve 48. saatlerde AST, ALT ve protrombin zaman? ölçülmü? ve sonuçta hepatotoksisitesi olan hastalarda bu parametrelerin normal oldu?u tespit edilmi?tir. Bizim yapm?? oldu?umuz çal??mada da literatürle uyumlu olarak asetoaminofen zehirlenmesi olan hastalarda AST, GGT, ALT düzeyleri anlaml? art?? göstermemi?tir. Gyamlani ve ark.?n?n 34 yapt?klar? bir çal??mada intihar amaçl? veya kazayla asetaminofen alan 93 hastan?n 24-48 saatlik yo?un bak?m izlemlerinde aminotransferaz düzeylerinin intihar amaçl? al?mlarda, kazayla al?mlara göre ilk dönemlerde at?? göstermedi?i ancak 48 saatten sonra artt??? tespit edilmi?tir. Bizim çal??mam?zda da literatür ile uyumlu olarak hastalar?n 6 ve 24. saatlerde al?nan kanlar?nda AST, ALT, GGT de?erlerinde art?? bulunamam??t?r.

    Knight ve ark.?n?n 35 ratlarda yapt?klar? bir çal??mada, ratlara asetaminofen ve alkol uygulayarak, bu iki maddenin rat karaci?erinde olu?turdu?u patofizyolojik de?i?ikli?e, serum MDA ve ALT düzeyindeki art??lar?na bak?lm??t?r. Sonuçta bu iki madde ile MDA ve ALT düzeyleri artarken vitamin E tedavisi verilenlerde bu art?? daha dü?ük düzeylerde olmu?tur. Husain ve ark.?n?n 36 rat plazmalar?nda alkol etkisi ile MDA düzeyleri aras?ndaki ili?kiye bakt?klar? bir çal??mada, yüksek doz alkol etkisi sonucunda MDA düzeylerinde yükselme oldu?unu göstermi?lerdir. Bizim çal??mam?zda ise alkol alan hastalarda MDA düzeylerinde art?? tespit edilememi?tir. Li ve ark.?n?n 37 yapt?klar? bir çal??mada akut alkol al?m? ile hepatik enzimler ve MDA aras?ndaki ili?kiye bak?lm??, alkol verilen hastalarda MDA düzeylerindeki de?i?iklik istatistiksel olarak anlams?z bulunmu?ken, ALT ve AST düzeyleri artm?? olarak tespit edilmi?tir. Bizim çal??mam?zda ise alkol alan hastalarda 6. ve 24. saatlerde literatür ile uyumlu olarak MDA düzeylerinde de?i?iklik bulunmazken, AST ve ALT düzeylerinde de de?i?iklik olmam??t?r.

    Sonuç olarak yapt???m?z çal??mada TCA, organofosfat, asetaminofen, mantar ve alkol zehirlenmelerinde serum MDA, PON1, AST, ALT ve GGT de?erlerinde al?m?n 6. ve 24. saatlerinde yap?lan ölçümler aras?nda istatistiksel olarak anlaml? bir de?i?iklik olmam??t?r. Bunun sebebi hasta grubumuzu olu?tururken AS?ye gelen tüm zehirlenme hastalar?n? almam?z, toksik doz s?n?r?n?n alt?ndaki hastalar? da çal??maya dahil etmemiz olabilir. Zehirlenmelerde bu maddelerde anlaml? art?? tespit edilen çal??malara bak?ld???nda biyokimyasal olarak bak?lan parametrelerin seviyesi ilk saatlerden itibaren 1, 2, 5. ve hatta baz? çal??malarda 7. günde bile ölçülmü?tür. E?er bizim çal??mam?zda da sadece toksik doz s?n?r?ndaki hastalar al?nm?? olsayd? ve hastalar?n 24. saatten sonraki ölçümleri de yap?labilmi? olsayd? bu parametrelerde art?? olabilece?i görü?ündeyiz. Zehirlenme gibi önemli bir sorunun takip ve tedavisinde yeni laboratuvar parametrelerinin ara?t?r?lmas? gerekti?ini dü?ünmekteyiz.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Kaynaklar

    1) Hack JB, Hoffman RS. General Management of Poisoned patients. In: Tintinalli JE, Kelen GD, Stapczynski JS (Editors). Emergency Medicine A Comprehensive Study Guide. 5th ed, New York: Mc Graw-Hill, 2000: 1057-1062.

    2) Watson WA, Litovitz TL, Klein Schwartz W, et al. 2003 annual report of the american association of poison control centers toxic exposure surveillance system. Am J Emerg Med. 2004; 22: 335- 404.

    3) Delaney AK. Hepatic Principles. In: Goldfrank LR, Flomenboum NE (Editors). Goldfrank?s Toxicologic Emergencies. 6th ed, New York: McGraw-Hill, 1998: 213-228.

    4) Synder WJ, Osterloh DJ. Laboratory Principles and Techniques to Evaluate the Poisoned or Overdose Patient. In: Goldfrank LR, Flomenboum NE (Editors). Goldfrank?s Toxicologic Emergencies. 6th ed, New York: McGraw-Hill, 1998: 63-75.

    5) Gutteridge JM. Lipid Peroxidation and antioxidant biomarkers of tissue damage. Clin Chem 1995; 41: 1819-1828.

    6) Ohkawa H, Ohishi N, Yagi K. Assay for lipid peroxides in animal tissue by thiobarbitüric acid reaction. Anal Biochem 1979; 95: 351-358.

    7) Loguercio C, Clot P, Albano E, et al. Free radicals and not acetaldehyde influence the circulating levels of glutathione after acute or chronic alcohol abuse: in vivo and invitro studies. Ital J Gastroenterol Hepatol 1997; 29: 168-173.

    8) Özaras R, Tahan V, Ayd?n S, Uzun H, Kaya S, Sentürk H. Nacetylcysteine attenuates alchol-induced oxidative strees in the rat. World J Gastroenterol 2003; 9: 125-128.

    9) Esterbauer H, Schaur RJ, Zollner H. Chemistry and biochemistry of 4-hydroxynonenal, malonaldehyde and related aldehydes. Free Radic Biol Med 1991; 11: 81-128.

    10) Azars?z E, Sözmen EY. Paraoksonaz ve Klinik Önemi. Türk Biyokimya Dergisi 2000; 3: 109-119.

    11) Mackness B, Durrington PN, Mackness MI. Human serum paraoxonase. Gen Pharmacol 1998; 31: 329-336.

    12) Akgur SA, Ozturk P, Solak I, Moral AR, Ege B. Human serum paraoxonase (PON1) activity in acute organophosphorous insecticide poisoning. Forensic Sci Int 2003; 133: 136-140.

    13) Musao?lu A. Karaci?er hastal?klar?nda laboratuvar testleri. ?liçin G, Bibero?lu K, Ünal S, Akal?n S, Süleymanlar G (Editör). Ankara: Güne? Kitabevi, 1996: 1096-1109.

    14) Evans RW. Hepat?c disorders and hepat?c fa?lure. In: Tintinalli JE, Kelen GD, Stapczynski JS. (Editors). Emergency Medicine A Comprehensive Study Guide 5th ed, New York: Mc Graw Hill, 2000: 580-587.

    15) Satoh K. Serum lipid peroxide in cerebrovascular disorders determined by a new colorimetric method. Clin Chim Acta. 1978; 90: 37-43.

    16) Yagi K. Assay for blood plasma or serum. Methods in enzymol.1984; 105: 328-331.

    17) Juretic D, Tadijanovic M, Rekic B, Simeon-Rudolf V, Reiner E, Baricic M. Serum Paraoxonase activities in hemodialyzed uremic patients: cohort study. Croat Med J 2001; 42: 146-150.

    18) Pannbacker RG. Paraoxonase (PON1) in health and dissease: basic and clinical aspects. Toxicology Letters 2003; 143: 93.

    19) Mackness MI, Mackness B, Arrol S, Wood G, Bhatnagar D, Durrington PN. Presence of paraoxonase in human interstitial fluid. FEBS Letters 1997; 416: 377-380.

    20) Pekdemir M, Kavalc? C, Durukan P, Y?ld?z M. Acil Servisimize Ba?vuran Zehirlenme Olgular?n?n De?erlendirilmesi. Acil T?p Dergisi 2002; 2: 36-40.

    21) Slatter DA, Bolton CH, Biley AJ. The importance of lipidderived malondialdehyde in diabetes mellitus. Diabetologia 2000; 43: 550-557.

    22) Kaya P, Ö?ü? E, Akbulut S, ve ark. Yo?un bak?m ünitesinde izlenen unstabil anjina pektoriste ve stabil anjina pektoriste eritrosit ve plazma malondialdehid düzeyleri. Dahili T?p Bilimleri 2003; 9: 1-2.

    23) Cengiz G, Aksoy N, Aktay G, Söylemezo?lu T. Effects of paracetamol and aspirin on lipid peroxidation in plasma and liver. Ankara Ecz. Fak. Derg 1999; 28: 47-60.

    24) Oak S, Choi BH. The effects of glutathione glycoside in acetaminofen-induced liver cell necrosis. Exp Mol Pathol 1998; 65: 15-24.

    25) Lukaszewicz-Hussain A. Organophosphate insecticide chlorfenvinphos affects superoxide dismutase, catalase and malondialdehyde in rat liver. Polish Journal of Enviromental Studies 2001; 10: 279-282.

    26) Skrzydlewska E, Forbiszewski R. Lipid peroxidation and antioxidant status in the liver, erythrocytes and serum of rats after methanol intoxication. J Toxicol Environ Health A 1998; 53: 637-664.

    27) Zentella de PM, Corona S, Rocha-Hernandez AE, Saldana Balmori Y, Cabrera G, Pina E. Restoration by piroxicam of liver glutathione levels decreased by acute ethanol intoxication. Life Sci 1994; 54: 1433-1439.

    28) Akgur SA, Ozturk P, Solak I, Moral AR, Ege B. Human serum paraoxonase (PON1) activity in acute organophosphorous insecticide poisoning. Forensic Sci Int 2003; 133: 136-140.

    29) Sozmen EY, Mackness B, Sozmen B, et al. Effect of organophosphate intoxication on human serum paraoxonase. Hum Exp Toxicol 2002; 21; 247-252.

    30) Ozaras R, Tahan V, Aydin S, Uzun H, Kaya S, Senturk H. Nacetylcysteine attenuates alcohol-induced oxidative stress in the rat. World J Gastroenterol 2003; 9: 125-128.

    31) Larrey D, Pageaux GP. Drug induced acute liver failure. Eur J Gastroenterol Hepatol 2005; 17:141-3.

    32) Kuffner EK, Dart RC, Bogdan GM, Hill RE, Casper E, Darton L. Effect of maximal daily doses of acetaminophen on the liver of alcoholic patients: a randomized, double-blind, placebo controlled trial. Arch Intern Med 2001; 161: 2247-2252.

    33) James LP, Wells E, Beard RH, Farrar HC. Predictors of outcome after acetaminophen poisoning in children and adolecents. J Pediatr 2002; 140: 522-526.

    34) Gyamlani GG, Parikli CR. Acetaminophen toxicity: suicidal vs. accidental. Crit Care 2002; 6:155-159.

    35) Knight TR, Farris MW, Farhood A, Jaeschke H. Role of lipid peroxidation as mechanism of liver injury after acetaminophen overdose in mice. Toxicol Sci 2003; 76: 229-236.

    36) Husain K, Mejia J, Lalla J, Kazim S. Dose response of alcoholinduced changes in BP, nitric oxide and antioxidants in rat plasma. Pharmacol Res 2005; 51: 337-343.

    37) Li YM, Chen SH, Yu CH, Zhang Y, Xu GY. Effect of acute alcoholism on hepatic enzymes and oxidation/antioxidation in rats. Hepatobiliary Pancreat Dis Int 2004; 3: 241-244.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • [ Başa Dön ] [ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
    [ Ana Sayfa | Editörler | Danışma Kurulu | Dergi Hakkında | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | E-Posta ]