Matür yağ hücrelerinden oluşan lipomlar, yumuşak dokunun en sık görülen mezenkimal kaynaklı tümörleridir. Sırt, omuz ve boyun bölgesinde daha sık ortaya çıkarlar¹. Klinikte genellikle yavaş büyüyen, asemptomatik ağrısız bir kitle olarak görülürler. Genellikle subkutan alanda oluşmakla birlikte baş boyun bölgesinin tüm kompartmanlarında görülebilirler. Baş boyun bölgesinde birçok farklı yerleşimi rapor edilmiş olmakla birlikte büyük bir kısmı boynun posteriorunda subkutanöz yerleşim göstermektedir. Non-infiltratif özellikte olup, enükleasyon cerrahisi sonrası çok ender olarak rekürrens gösterirler. Lipomların dev olarak sınıflandırılmaları için minimum 10cm genişlikte olmaları veya 1000gram üzerinde ağırlıkta olmaları gereklidir³. Yüzeyel yerleşimli basit lipomalar eksize edilmedikleri takdirde uzun yıllar herhangi bir fonksiyonel probleme yol açmadan büyüme gösterebilmekte ve nadiren çok büyük boyutlara ulaşabilmektedirler.

Literatürde boyunda lokalize; posterior servikal üçgende üç, boyun anterior bölgesinde bir servikal dev lipom vakası bildirilmiştir^4,5,6,7. Bu çalışmada, diğer anatomik lokalizasyonlarda sıkça görülmesine rağmen, yerleşimi itibari ile anterior servikal üçgende nadir gözlenen, dev boyutlara ulaşmış bir servikal lipom olgusu sunulmuştur.

63 yaşında erkek hasta kliniğimize boyun anterior servikal üçgende 12 yıldır mevcut olan ve yavaş progresyon gösteren ağrısız kitle şikayeti ile başvurdu. Yapılan fizik muayenesinde anterior servikal üçgende lokalize, üzerindeki cilt dokusu normal olarak izlenen, palpasyonda yumuşak kıvamlı ve çevre dokulara fiksasyon göstermeyen, 13x10 cm boyutlarında kitle lezyonu izlendi (Şekil 1). Çekilen bilgisayarlı boyun tomografisinde anterior sevikal alanı dolduran, septalı, lipo-matoz kitle izlendi (Şekil 2). Tomografide kitlenin karotid kılıfa komşu olduğu izlendi. Yapılan İİAB sonucu lipom ile uyumlu bildirilen hastaya total kitle eksizyonu uygulandı (Şekil 3-4). Ameliyatta insizyon cilt pililerine oturacak şekilde yaklaşık 10cm olarak yapıldı. Cilt ve ciltaltı geçildikten sonra üst sınırda marjinal mandibular sinir tanındı. Ardından yüzeyel olarak izlenen kitlenin kapsülü takip edilerek, kitle etraf dokulardan künt ve keskin olarak diseke edildi. Karotis kılıf ile kitle arasındaki yağ doku planında çalışılarak kitle kapsülü bozulmadan tek parça halinde çıkarıldı. Postop takiplerinde sorun olmayan hastanın patoloji sonucu “Lipom” olarak raporlandı.

Şekil 1: Anterior servikal üçgendeki 13x10cm boyutlarındaki kitle lezyonu

Şekil 2: Kitlenin tomografik görünümü.

Şekil 3: İntraoperatif görünüm

Şekil 4: Total olarak eksize edilmiş spesmen (13x10 cm)

Benign mezenkimal tümörler olan lipomlar histolojik olarak matür yağ dokusuna çok benzerler. Basit bir yağ birikiminden lipomları tek ayıran, çevrelerindeki fibröz kapsül varlığıdır^8,9. Lipomların dev olarak sınıflandırılmaları için minimum 10cm genişlikte olmaları veya 1000 gram üzerinde ağırlığı olması gereklidir³. Bizim vakamızda lipomun boyutları 13x10cm olarak ölçülmüştür.

Makroskopik olarak iyi sınırlı, yuvarlak-oval sarı renkli, yumuşak-lastik kıvamında kitleler olup kesit yüzeyleri sarı renkli, yağlı, lobüler görünümlüdür. Histolojik olarak, fibröz bir kapsülle çevre bez dokusundan ayrılan, iyi sınırlı, matür yağ dokusu görünümündedir. İnce Bağ dokusu septaları matür yağ hücrelerini gruplara ayırır ve lobüler bir yapı ortaya çıkar. Bağ dokusu septaları içinde kan damarları bulunabilir. Seyrek olarak inflamatuar hücreler ve makrofajlar görülebilir¹³.

Benign lipomatöz lezyonlar histopatolojik özelliklerine göre klasik lipomlar, fibrolipom, anjiolipom, infiltratif lipom, pleomorfik lipom, intramüsküler lipom, hibernom, olarak sınıflanabilirler¹⁰. Lipomlar soliter veya multipl olarak izlenebilirler ve vücudun tüm lokalizasyonlarında oluşabilirler. Büyüklükleri değişiklik gösterebilir ve kozmetik şikayetler dışında genellikle semptoma sebep olmazlar¹¹.

USG, Bilgisayarlı tomografi (BT), Manyetik Rezonans( MR) parotis kitlelerini değerlendirmede seçilen yöntemlerdir. BT’de yağ-hava yoğunlukları veya T1 ağırlıklı MRG’de parlak görünümleri ile tanınabilirler. Lipom ve liposarkomun BT görüntüleme karakteristikleri ve diğer yağ dansiteli lezyonlardan (örneğin; yağlı infiltrasyon) ayırıcı tanısının spesifik olması tedaviyi kolaylaştırır¹².

Fizik muayenede hassasiyet göstermeyen, üzerindeki ciltte değişiklik yaratmayan, lokalizasyonuna ve süresine bağlı değişik boyutlarda olabilen, yumuşak kıvamda, uzun zamandan beri olan ve yavaş büyüme hızına sahip mobil kitlelerdir. Yavaş büyümeleri ve semptoma sebep olmamaları nedeniyle hastalar tarafından önemsenmeyen bu lipomatöz lezyonlar dev boyutlara ulaşabilirler. Tüm vücutta sık görülen mezensimal tümörler olmalarına rağmen, servikal bölgede nadiren lokalize olurlar^4,5,6.

Dev lipomlar tanısal olarak benign ve malign hastalıklarla ayırıcı tanısı tedavi ve prognoz açısından mutlaka yapılmalı ve hemangiom, epidermoid kist, kas hernisi, yaygın lipoblastomatozis gibi benign patolojiler yanında, liposarkom, malign fibröz histiositom gibi malign patolojilerde göz önünde bulundurulmalıdır¹⁰.

Lipomların etyopatogenezi tam olarak ortaya konulmamış olmakla birlikte genetik, endokrin ve travmatik faktörler en çok kabul edilen nedenlerdir. Genetik olarak özellikle 12. kromozom translokasyon ve delesyonu ile lipom oluşumu arasında korelasyon olabileceği bildirilmektedir^7,14.

Subkutan dokudaki mezansimal öncü hücrelerin (preadiposit) adipositlere diferansiasyonu sırasında travmaya ikincil inflamatuar mediatörlerin uyarılması, yağ nekrozu ve lokal büyüme faktörlerinin salınımı suçlanan diğer faktörlerdir. Travma öyküsü olmayan vakalarda, boynun hareketiyle oluşan mikrotavmaların lipom oluşumuna yatkınlık oluşturabileceğini bildiren yayınlar da mevcuttur¹⁵. Sunduğuuz vakada travma öyküsü olmaksızın 12 yıldır var olan ve yavaş büyüyen bir kitle şikayeti mevcuttu.

Temel tedavi şekli cerrahi eksizyon olan lipomlar, fonksiyonel veya kozmetik nedenlerle eksize edilebilirler ve total rezeksiyonu takiben genellikle rekürrens göstermezler. Biz de olgumuza total eksiyon uyguladık.

Anerior servikal bölgede dev servikal lipom literatürde nadir görülen benign bir tümördür. Bu tümöral oluşumların tanı ve tedavileri basit olmasına rağmen, lezyonun semptomatik olmaması nedeniyle tanıdaki gecikme genellikle daha büyük bir kitleye müdahele ve bu durumdan kaynaklanabilecek estetik kaygı ve fonksiyonel bozukluk gibi ek sorunlara yol açmamaktadır. Böyle vakalarda lezyonun total eksizyonu tedavide yeterlidir ve rekürrens sık karşılaşılan bir durum değildir.