Behçet Hastalığı (BH) başlangıcı bilinmeyen multisistemik bir hastalık olup esas olarak tekrarlayıcı oral ve genital aftöz ülser atakları, deri lezyonları, üveit, artrit, tromboflebit, arteriyel anevrizmalar, santral sinir sistemi ve gastrointestinal lezyonlarla karakterize, kronik inflamatuar bir hastalıktır]. BH'nin gastrointestinal tutulumu “İntestinal Behçet hastalığı” veya “Entero- Behçet” olarak da bilinir. BH'na bağlı intestinal ülserler perforasyona neden olabilmekte ve operasyon sonrası yüksek mortalite ve morbidite ile seyretmektedir². Bu çalışmada karın içi apse ve pneumoperitoneum nedeniyle eksplore edilen, ancak intestinal perforasyon gözlenmeyen bir Behçet hastası sunulmaktadır.

Otuziki yaşında bayan hasta Dermatoloji Kliniği'nde Behçet Hastalığı ve Pyoderma Gangrenozum tanılarıyla takip edilirken karın ağrısı gelişmesi üzerine değerlendirildi. Hastanın karın muayenesinde sağ alt kadranda minimal hasssasiyet olup peritoneal irritasyon bulguları yoktu. Serum lökosit düzeyi 20400/mm³ idi. Direkt grafide bilateral diafragma altı serbest hava izlendi (Resim 1). Bilgisayarlı Tomografide karın içi belirgin serbest hava ve serbest sıvı izlendi. Pneumoperitoneuma rağmen fizik muayenede akut karın bulgullarının olmaması nedeniyle klinik takibe karar verildi. Ancak hastada iki gün sonra akut karın tablosu gelişmesi üzerine operasyona alındı.

Resim 1: Direkt grafide bilateral diyafragma altı serbest hava görüntüsü

Tanısal laparoskopide çekum komşuluğunda ve douglasta apse mevcuttu. İntestinal perforasyon ya da pneumatozis intestinaliste olduğu gibi bağırsak duvarında büllöz lezyonlar gözlenmedi. Mikroperforasyon olasılığını atlamamak için ve daha iyi eksplorasyon için laparotomi kararı verildi. Laparatomiyi takiben apse drenajı uygulandı, sağ parakolik alana ve douglasa dren konuldu. Tüm intestinal anslar elle kontrol edildi ve perforasyon tespit edilmedi. Omentumdan alınan doku kültüründe pseudomonas aeruginosa üredi ve uygun antibiyotik başlandı. Omentumdan alınan biyopsi sonucu aktif kronik non-spesifik fibrinöz-nekrotik iltihap, lökositoklastik ve iltihabi granülasyon dokusu, yabancı cisim dev hücre reaksiyonu olarak geldi. Bulgular Behçet Hastalığı ile uyumlu olarak yorumlandı. Postoperatif 2. gün hastaya oral gıda başlandı. 4. gün yara yeri enfeksiyonu gelişti. Postoperatif 10. gün şifa ile taburcu edildi.

Behçet hastalığında intestinal tutulum ve hastalığın bir komplikasyonu olarak intestinal perforasyon vakaları bildirilmiştir^1-3. Karın içi apselere bağlı pneumoperitoneum vakaları da bildirilmiştir⁴. Bizim vakamızda pneumoperitoneum apseye bağlı olabileceği gibi rezolüsyona uğramış pneumatozis intestinalise veya spontan kapanmış intestinal perforasyona da bağlı olabilir.

Behçet hastalığında gastrointestinal tutulumun %40'lara kadar olduğu bildirilmiştir. En sık tutulum yeri ileoçekal bölge ve kolondur. Temel semptomlar karın ağrısı, diare ve melenadır. Gastrointestinal tutulum bu oranlara varmasına rağmen klinik genellikle nonspesifik olduğundan, semptomlar inflamatuar barsak hastalıkları ile benzerlik gösterdiğinden ve intestinal perforasyon, kanama gibi komplikasyonlar nadir görüldüğünden tanı ve tedavide güçlükler ortaya çıkabilir.^2,3 Hastada pneumoperitoneum olmasına rağmen intestinal perforasyona ait bir bulguya rastlanmadı, ancak karın içi apse oluşumları mevcuttu. Apselere bağlı pneumoperitoneum vakaları literatürde mevcuttur⁴. Olguda apse oluşumu kortikosteroid kullanımına, pneumoperitoneum ise apse içerisindeki havanın karın boşluğuna geçişine bağlı olarak oluştuğu düşünüldü. Ayrıca absenin muhtemel bir kapalı perforasyon sonrası teşekkül etmiş olabileceği de düşünülebilir ancak kapalı perforasyonda bir plastrone kitle olur, çevre dokular olay yerini sarar. Eksplorasyonda perforasyon bölgesinde bunu sınırlayan enflame bir kitle görülür. Bu olguda ise böyle bir görüntü mevcut değildi.

Sonuç olarak, Behçet hastalığında intestinal tutulum sık olmasına rağmen intestinal acillerin nadir görülmesi nedeniyle klinik yaklaşımda cerrahlar çeşitli güçlüklerle karşılaşabilir. Belirgin pneumoperitoneum ve peritonit bulgularına rağmen perforasyon bulunmayabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.