Osteokondrom (OK) genel pulasyonun %3 ünde görülür. Tüm kemik tümörlerinin %10-15 inde ve benign kemik tümörlerinin %30 undan fazlasını oluştururlar. Uzun kemikler dışında nadir görülür. Kaburga lokalizasyonlardaki osteokondromlar ağrı kliniği ile karşımıza çıkabilmektedir. Kaburga OK % 1 den az görülür. OK genellikle uzun kemiklerin metafiz bölgelerinde (kartilaj kısmında) meydana gelir. Kaburga lezyonlarının %1 in den azı OK dur. Genellikle çocuklarda veya ergenlerde görülür. Yaşlılarda ise nadir görülür^1,2. Göğüs duvarı tümörleri yüzeysel, derin yumuşak dokulardan, kemik ve kıkırdak yapılardan köken alabilir. Göğüs duvarının kıkırdak kökenli benign tümörleri kondromlar, osteokondromlar ve kondoromiksoidfibromalardır³. Bu çalışmanın amacı; Göğüs duvarında osteokondrom tanısı konmuş ve cerrahi olarak tedavi edilmiş vakaların retrospektif olarak incelenmesidir.

Kliniğimizde 2010-2014 yılları arasında OK tanılı 11 hasta etik kurul onayı alınarak retrospektif olarak incelendi. Göğüs duvarında şişlik şikâyeti ile gelen hastaların tümüne öncelikli olarak posterior-anterior akciğer grafisi çekildi. Ayrıca tanıyı teyit için bilgisayarlı toraks tomografisi (BT) çekildi. Biyopsi ile tanı konulmadan önce iki hastamızın bilgisayarlı toraks tomografilerinde diyaframdan net ayırım için akciğer manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yapıldı. Radyolojik olarak kitle tespit edilen hastalara operasyon hazırlığı yapıldı. Tüm hastalara transtorasik ince iğne biyopsisi ya da insizyonel biyopsi yapıldı. Biyopsi tanısı OK olarak gelen hastalara operasyon hazırlığı yapıldı. Tüm hastalarda kitlenin seviyesine göre torakotomi yapıldı. Olguların özgeçmişleri, yaş, cinsiyet, tümörün yerleşim yeri, yakınma süresi, ağrı, yapılan tedavi, patolojik tanı, takip süresi, nüks gibi parametreleri incelendi.

Hastaların 8'i erkek ve 3'ü kadın olup yaş ortalaması 27.4 yıl idi. Hastalarımızın 7'si (%63) şişkinlik şikâyeti, 2'sinde (%18.1) hareketle ağrı şikâyeti, 4 (%36.3) hastamız asemptomatik olarak değerlendirildi (Tablo 1). On hastanın lezyonu kaburgalarla sınırlıyken bir hastamızın lezyonu skapulada idi. Dört hastamızın BT'de akciğer parankimine, diyafragmaya ve perikarda bası mevcuttu. Diğer hastalarımızın BT'lerinde düzgün sınırlı kapsüllü lezyon mevcuttu. Bir hastamızda BT'de skapula da kostal yüzeyde şapka görüntüsü veren ekzositozla uyumlu görünüm mevcuttu. Operasyon öncesi preoperatif olarak insizyonel biyopsi yapıldı. Sadece skapuladaki lezyondan biyopsi alınmadı. Patolojileri OK geldi. İleri yaşı olan, kitlesi giderek büyüyen ve ağrısı olan bir hastanın sol 7, 8, 9, 10 nolu kaburgaları torakotomi yapılarak kitle ile birlikte çıkarıldı (Resim 1). Yaklaşık 12x12 cm'lik göğüs duvarı defekti oluştu. Toraks duvarındaki defekti prostetik materyal ile kapatıldı (Resim 2). Bir diğer hastanın sol taraf 9-10-11 nolu kaburgaları torakotomi yapılarak total çıkarıldı, oluşan 8x7 cm'lik defekt prostetik materyal ile kapatıldı. Başka bir hastanın 6-7-8 nolu kaburgası aynı şekilde çıkarıldı. Bu hastada da prostetik greft uygulandı (Tablo 2). Hastalarımızın toraks duvarı defektine mersilen-mesh arasına metil metakrilatlı sandviç greft uygulanarak rekonstrüksiyon yapıldı. Hastalardan birinin kitlesi sağ skapulada idi. Diğer hastaların cerrahi sonrası oluşan defekti küçük olduğu veya skapulanın altında olduğundan dolayı prostetik materyale gerek duyulmadı. Postoperatif bir hastada enfeksiyon nedeniyle medikal tedavi yapıldı, yara yerinden kültür alındı. Kültürde üreme olmadı, günlük pansumanlarla takip edildi. Prostetik materyal çıkarılmasına gerek kalmadı. Bu hastamız 21 gün hastanede yatarken, diğer hastalarımız ortalama 8 gün sonra taburcu edildiler. Ortalama ameliyat sonrası takip süremiz 3 yıl idi. Postoperatif hastaların takibinde greft uyguladığımız hastalarımız önceleri 3 ay ara ile takibe geldiler, herhangi bir enfeksiyon gelişmemesi üzerine hastalar altı ay ve bir yıllık kontrollere çağrıldılar. Greft uygulamadığımız hastalarımız yıllık kontrollere çağrıldılar.

Tablo 1: Semptomlar

Resim 1: Preoperatif bilgisayarlı toraks tomografi görüntüsü

Resim 2: Postoperatif bilgisayarlı toraks tomografi görüntüsü

Tablo 2: Hastaların cinsiyeti, yaşı, lezyonun lokalizasyonu

OK sık görülen iyi huylu kemik tümörüdür. Soliter OK genellikle femur, humerus, tibia gibi kemiklerin metafizer bölgelerinde oluşur. Diğer kemiklerde ise nadir görülür^1,2. Klinik olarak ağrısızdır. Semptomatik olgularda palpe edilebilen kitle yanında ağrı ve bazen komşu sinir basısına bağlı nörolojik bulgular görülmektedir. Uzun kemikler dışındaki nadir görülen kaburga gibi lokalizasyonlardaki OK lar ağrı kliniği ile karşımıza çıkabilmektedir⁴. Çalışmamızda 10 hastamızın kaburgalarda OK görülürken bir hastamızda skapulada görüldü. Yedi hastanın birden fazla kaburgasında kitle mevcutken, üç hastanın tek kaburgasında lezyon vardı.

Genellikle OK asemptomatik olarak bilinmesine karşın kemik kırıkları, iskelet deformitesi, eklem problemleri ile birlikte görülebilir. OK da vasküler komplikasyonlar (psödo anevrizmalar, venöz arter trombozları) ve nörolojik problemler (spinalkord basısı) görülebilir^1,2. Kaburgalardaki OK lar genelde kostokondral bileşkede görülür ve ciddi göğüs ağrısı, pnomotoraks, torasik outlet sendromu, ampiyem, hemotoraks, diyafragma laserasyonu ve rüptürüne neden olabilirler⁴. Ayrıca kemoterapi, radyoterapi ve kemik iliği nakli sonrasında da OK görülebileceği bildirilmektedir⁵. Çalışmamızda mevcut komplikasyonlar görülmedi. Ancak kitlenin büyüklüğü dolayısı ile nefes darlığı, karın ağrısı ve dispeptik şikâyetleri diyafragmaya bası sonucuna bağladık. Bir hastamızda skapulada 4 ay devam eden hareket ile şiddetlenen şiddetli sırt ağrısı mevcuttu.

Her OK kıkırdak bir yapı ile kaplıdır. Uzun kemikte büyüme plağına yakın, dış tarafa doğru büyür. Matriksinde normalde trabeküler kemik mevcuttur^4,6. Radyolojik olarak ana kemik ile bağlantılı kitle tespit edilir. Akciğer röntgeni gerçek lokalizasyonu belirlemede yetersizdir. BT ve MR ile yerleşim, komşu dokularla ilişkisi ve morfolojisi daha net belirlenir⁷. Çalışmamızda akciğer grafisi ile kitlenin görünümü tespit edildi. Ancak kas, batın organları ve diyaframla ilişkisi net olarak tespit edemedik. Bundan dolayı hastalarımıza BT çekildi. Bazı hastalarımızın diyaframa ve büyük damarlarla ilişkisinin ayırımı için toraks manyetik rezonans görüntüleme çekildi.

Neoplastik sebeplerle yapılan göğüs duvarı rezeksiyonu ve rekonstrüksiyonunda, tümöral dokunun tam olarak çıkarılması ve uygun materyal seçimiyle yapılan rekonstrüksiyon, başarılı bir sonuç için temel ilkeleri oluşturmaktadır⁸.

Toraks duvarı defektlerinde rekonstrüksiyonun amacı toraks duvarının stabilitesi korumak, paradoksal solunumu engellemek ve fizyolojik solunumun sağlanmasına yardımcı olmaktır. Ayrıca intratorasik organları dış etkenlerden korumak ve kozmetik olarak dış görünümün düzeltilmesi sağlamaktır. Özellikle anterior ve anterolateral 3.-7. kaburgaların cerrahi olarak alınmasından sonra 5 cm. nin üzerindeki geniş toraks duvarı defektlerinde paradoks solunum daha kolay gelişmektedir. Toraks duvarı posteriorunda ise skapula altındaki toraks duvarı rezeksiyonlarında oluşan defektlerde, skapula destek görevi gördüğünden paradoks solunum görülmez. Paravertebral bölgedeki defektlerde de, bu bölgedeki kas grupları paradoks solunumu engellediği için prostetik greft gerekmeyebilir⁹. Çalışmamızda 4 hastanın toraks duvarı defekti 5-10 cm arasında idi. Malignite potansiyelinden dolayı kitle tamamen çıkartıldı. Mersilen mesh + metilmetakrilat infeksiyonlara dirençli ve radyolüsent yapıda olduğundan dolayı tercih ettik¹⁰. Mersilen meshin yumuşaklığı, kolay şekil verilebilmesi, ısıya ve gerginliğe dayanıklılığı nedeniyle kullanılabilir. Sandviç greft oluşturulurken mersilen mesh yara iyileşmesi sırasında oldukça az doku reaksiyonu vermektedir¹¹. Bu yüzden rekonstrüksiyon yaptığımız hastalara mersilen mehs+metil metakrilat tercih ettik, postoperatif 4. yılında hiçbir hastamızda komplikasyon gelişmedi.

Yaşlılardaki OK ların malignte potansiyelleri vardır, OK un kondro sarkomdan ayırmak bazen zor olabilir, eğer hastaların pre-medikasyonları normal ise kaburga kartilajından kaynaklanan tümörler erkenden rezeke edilmelidir¹².

Sonuç olarak OK lar malignite potansiyeli taşıyabilir, dev boyutlara ulaşabilir ve komşu organlara bası yapabilirler. Bunun için OK ların total olarak çıkartılmaları gerekir. Oluşan toraks duvarı defektinin paradoks solunuma neden olmaması için uygun prostetik materyalin kullanılması gerekir. Kullanılan bu greftlerin yara iyileşmesi kolaylaştırılması, sonradan enfeksiyon gelişmemesi, normal doku ile uyumlu olması ve ağrı yapmaması öncelikli olmalıdır