Anevrizmal kemik kistleri (AKK) iskelet sisteminin benign ve nadir karşılaşılan lezyonlarıdır; tüm kemik tümörlerinin yaklaşık olarak % 1'ni oluştururlar¹. Lezyonun reaktif (non neoplastik) veya neoplastik olup olmadığı ve bu bağlamda kemik hastalıkları sınıflaması içindeki gerçek yeri hala tartışma konusudur². AKK'nin patogenezi tam olarak bilinmemektedir. Bazı olgularda lezyonun travma sonrası oluşan kırığa veya subperiostal hematomu takiben geliştiği izlenmiştir³. Bazı olgularda ise kistin daha önce var olan bir kemik lezyonundaki hemodinamiklerin değişmesi sonrasında geliştiği gözlenmiştir. Bu prekürsör lezyonlar, genellikle benigndir ve AKK benzeri alanlar içerdikleri saptanmıştır². Genel düşünce AKK'nın travma veya prekürsör bir lezyon ile başlayan bir vasküler anomali olduğu yolundadır⁴.

Tedavi seçenekleri tam rezeksiyon, küretaj, küretaj ve kemik greftleme, radyoterapi veya preoperatif adjuvan selektif arteryel embolizasyon (SAE) ve perkütan fibrozan ajan enjeksiyonunu içerir⁵. Son dönemde perkütan fibrozan ajan enjeksiyonunun (Ethibloc, Ethicon) iyi sonuçlar verdiği belirtilmektedir^6,7. Tam eksizyon dışındaki primer tedavi yöntemlerinde lokal rekürrens oranları % 12⁸ ile % 31,5⁹ arasındadır. Gecikmiş tanı, cerrahi tedaviyi zorlaştırır^8,9.

Altı yaşındaki erkek çocuğu 1 aydır sol dizinde şişlik ve ağrı yakınması ile başvurdu. Fiziksel muayenede, sol fibula proksimal ucunda yerleşen yaklaşık 2-3 cm çapında kitle izlendi. Palpasyonda ısı artışı, duyarlılık yada kızarıklık saptanmadı. Rutin biyokimya ve kan profili özellik göstermedi. Fibulayı görüntülemeye yönelik yapılan röntgen incelemesinde, sol fibula başında , yaklaşık 5x2 cm boyutlarında kitle izlendi (Resim 1).

Resim 1: Sol fibula başında yaklaşık 5x2 cm boyutlarında kitle.

Manyetik rezonans görüntülemede (MRG) sol fibula proksimalde metafizodiafizer yerleşimli 57x26 mm boyutunda kemikte belirgin ekpansiyona ve kortekste incelmeye neden olan multiple septalı sıvı-sıvı seviyelerinin olduğu kistik lezyon izlendi (Resim 2).

Resim 2: Sol fibula proksimalde metafizodiafizer yerleşimli 57x26 mm boyutunda kemikte belirgin ekpansiyona ve kortekste incelmeye neden olan multiple septalı sıvı-sıvı seviyelerinin olduğu kistik lezyon.

Hasta genel anestezi altında operasyona alınarak AKK tamamen çıkarıldı (Resim 3). Lezyonun histopatolojisinde; kalın fibröz septalarla ayrılmış, döşeyici bir endoteli olmayan içerisinde hemoraji bulunan kistik boşluklar ve kistik alanlara komşu alanlarda lokalize multiple nukleuslu dev hücreler izlendi.

Resim 3: Post op X-ray grafi.

Hasta postoperatif yedinci gün taburcu edildi. İkinci yıl kontrolünde, hastanın şikâyeti bulunmamaktaydı ve rezidü yada rekürren lezyon izlenmedi.

Anevrizmal kemik kisti, tüm iskelette görülebilmesine karşın, sıklıkla uzun kemiklerde (% 65) gözlenir. Kadınlarda (% 58) erkeklere nazaran daha sık görülür. Olguların % 80'i yirmi yaşından önce görülmektedir ve otuz yaşından sonra görülmesi nadirdir¹⁰. AKK'yı tanımak için kullanılan görüntüleme yöntemleri X-ray, bigisayarlı tomografi (BT), magnetik rezonans görüntüleme (MRG) ve arteriografidir. Arteriografi ile kan ile dolu olan büyük boşlukları görüntülemek mümkün olabilir. Bilgisayarlı tomografi ile periferde kemik kılıf içeren litik lezyon izlenir. Lezyon içinde sıvı-sıvı seviyesinin bulunması AKK için karakteristiktir, ancak spesifik değildir. MRG ile lezyondaki internal septalar bal peteği (‘honeycomp') görünümünde izlenir ve sıvısıvı seviyesi mevcuttur. Septaların görüntülenmesi olguyu diğer kistik içi sıvı dolu olgulardan ayırmakta yardımcı olur¹¹.

Tedavi seçenekleri tam rezeksiyon, küretaj, küretaj ve kemik greftleme, primer tedavi olarak veya preoperatif adjuvan SAE ve perkütan fibrozan ajan enjeksiyonunu içerir. Anevrizmal kemik kistlerinin kürete edilmesi ve takiben kemik greftleme yıllarca standart tedavi olarak süre gelmiştir. Ne yazık ki, bu tümör küretaj sonrası yüksek lokal nüks sıklığına sahiptir. Bu nedenle küretaj ile beraber, çimentolama, kriyoterapi, veya embolizasyon gibi adjuvan terapiler de göz önünde alınmalıdır. Lezyonun polimetilmetakrilat ile çimentolanması ve takiben 4 ila 6 ay sonra replasman kemik greftleme yapılması , tek başına küretaj ve kemik greftlemeye kıyasla daha etkili olarak bildirilmiştir. Eğer kist kosta veya fibula gibi genişleyebilen bir kemikte yerleşmiş ise cerrah geniş veya enblok eksizyonu göz önünde bulundurmalıdır¹². Segmenter rezeksiyonlar nüks oranının en düşük olduğu yöntemdir².

Bizde fibula proksimal metafizine santral olarak yerleşmiş, geniş ekspansiyon gösteren büyüme plağına yakın gelişen AKK için rezeksiyon cerrahisi uyguladık. Hastanın 5 yıllık takiplerinde herhangi bir nükse rastlanmadı. Proksimal fibula AKK tedavisinde rezeksiyonun akla gelecek ilk tedavi seçeneği olduğu düşüncesindeyiz.