[ Ana Sayfa | Editörler | Danışma Kurulu | Dergi Hakkında | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | E-Posta ]
F?rat T?p Dergisi
2007, Cilt 12, Sayı 3, Sayfa(lar) 163-167
[ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
Süt Verme Evresindeki S?çanlarda Deneysel K?smi Obstrüksiyonunun ?leuma Etkisinin I??k Mikroskop Düzeyinde De?erlendirilmesi
Fatma HELVACIOGLU, Deniz ERDO?AN, Çi?dem ELMAS
Gazi Üniversitesi T?p Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dal?, ANKARA
Anahtar Kelimeler: ?nce ba??rsak, Obstrüksiyon, Süt Verme, Histoloji, Small intestine, Partial obstruction, Lactation, Histology
Özet
Giri? Bu çal??mada, ba??rsak mukozas?nda birtak?m de?i?ikliklerin olayland??? süt verme evresindeki s?çanlar?n, ileumlar?na uygulanan deneysel k?smi obstrüksiyonun, olas? etkilerinin belirlenmesi amaçland?.

Gereç ve Yöntem: Çal??mada Spraque � Dawley cinsi gebe s?çanlar kullan?ld?. Süt verme evresinin 7. gününde (erken dönem) ve 14. (geç dönem) günlerinde deneysel k?smi ba??rsak obstrüksiyonu uyguland?. Kontrol grubu deneklerde de cerrahi giri?im aynen uygulanmakla birlikte obstrüksiyon gerçekle?tirilmedi. Uygulamay? izleyen 14. ve 21. günlerde her iki gruba ait ileum doku örnekleri al???lm?? elektron mikroskop izleme yöntemlerinden geçirildi. Yar? ince kesitler toluidin mavisi ile boyanarak DM 4000 Leica analyzer ???k mikroskobunda incelendi.

Bulgular: Al?nan yar? ince kesitler kontrol grubu ile kar??la?t?r?ld???nda, obstrüksiyon uygulanan süt verme evresindeki s?çanlarda, ba? dokusunda yer yer aç?lmalar, epitele yak?n bölgelerde mast hücrelerinin yo?un oldu?u izlendi. Ayr?ca süt verme evresinin geç döneminde olan deney grubunda epitele yak?n bölgelerde damarlanma dikkati çekti. Yap?lan morfometrik de?erlendirmelerde saf kontrol grubu ve deney gruplar? kar??la?t?r?ld???nda süt verme evresinin erken döneminde al?nan doku örneklerinde kas katman?n?n 1.6 kat art???, süt verme evresinin geç döneminde al?nan doku örneklerinde ise kas katman?n?n 2.5 kat artmas?na kar??n istatistiksel olarak anlaml? olmad??? saptanm??t?r.

Sonuç: Süt verme evresinde uygulanan ince ba??rsak obstrüksiyonun, ince ba??rsakta epitel doku, ba? dokusunda ve kas katman?nda yap?sal de?i?ikliklere neden oldu?u kan?s?na var?ld?. ©2007, F?rat Üniversitesi, T?p Fakültesi

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Giriş
    ?nce ba??rsak tüm ya?am süresince normal ko?ullar alt?nda yap?sal ve i?levsel aç?dan gebelik ve özellikle de süt verme evresinde de?i?iklik gösterir. Gebeli?in ba?lamas? ile birlikte besin tüketimindeki h?zl? art?? süt verme evresinde de artarak sürer. Besin al?n?m?ndaki bu h?zl? art?? ince ba??rsak yüzeyindeki hücrelerin hiperplazi ve hipertrofiye u?ramas?na, bezlerin salg? miktar?nda ve emilim gücünde art??a neden olur. Süt verme evresinin sona ermesiyle bu de?i?imler tümüyle ortadan kalkar 1-5.

    Ba??rsak obstrüksiyonu ince ba??rsak lümeninin kapanmas?na, bakteriyel enfeksiyonlara, beslenme yetersizli?ine ve vücudun di?er bölümlerinde olu?abilecek kas sorunlar?yla karakterizedir 6. Klinikte, ba??rsak obstrüksiyonlar?, chorn hastal???n?n ya da intraperitoneal adezyonlar?n gerçekle?mesi ile ortaya ç?kan olgulard?r 7,8. ?nce ba??rsakda gerçekle?tirilen deneysel k?smi obstrüksiyonun ise, obstrüksiyonun a??z bölgesinde besin birikimi, lümende geni?leme kas tabakas?nda belirgin olarak izlenen hipertrofiye neden oldu?u çal??malarda bildirilmi?tir 9-11. Literatürde süt verme evresinde ileum bölgesinde olusturulan deneysel k?smi obstrüksiyonun olu?turabilece?i yap?sal de?i?ikliklerin de?erlendirildi?i çal??ma bulunmamaktad?r. Bu nedenle çal??mam?zda süt verme evresinin erken ve geç dönemlerinde olu?turdu?umuz deneysel k?smi obstrüksiyonun etkilerini ara?t?rmay? amaçlad?k.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Materyal ve Metot
    Çal??mada a??rl?klar? 200-250 gr aras?nda de?i?en di?i Sprague �Dawley cinsi di?i 25 s?çan kullan?ld?. Denekler Ba?kent Üniversitesi Deney Hayvanlar? Üretim ve Ara?t?rma Merkezinden elde edildi. Deneklere süt verme evresinin 7. (erken dönem) ve 14. (geç dönem) günlerinde k?smi ba??rsak obstrüksiyonu uyguland?. T?kan?kl?k olu?turmak için cerrahi giri?im ketasol anestezisi alt?nda yap?ld?. Deneklerin kar?n bölgesi orta hat boyunca aç?ld?. ?leoçekal ba?lant?dan ba?layarak ileumda yakla??k 5cm'lik bölge 1-2 mm geni?lik olacak ?ekilde steril ince bir parafilm ile çevrelendi. Parafilm ipek iplikle sabitlendi. Bu ?ekilde ileum üzerinde k?smi t?kan?kl?k (obstrüksiyon) gerçekle?tirildi 7-9. ?nceba??rsak daha sonra kar?n bo?lu?una yerle?tirilerek kar?n ön duvar? dikildi. Cerrahi giri?imi izleyen ilk günde deneklerin kat? besin almas? engellendi. Obstrüksiyon uygulamas?ndan önceki ve sonraki zaman dilimlerinde deneklerin kat? ve s?v? besin tüketimleri ve a??rl?klar?ndaki de?i?imler her gün izlendi. Uygulamay? izleyen 14. ve 21. günlerde denekler ketasol anestezisi alt?nda kalbe hava uygulanarak sakrifiye edildi. Deneklerin kar?n bölgeleri orta çizgi boyunca aç?larak ileoçekal ba?lant?n?n yukar?s?nda kalan deneysel k?smi obstrüksiyon uygulad???m?z hipertrofik ileum bölgesi, çevresiyle birlikte ç?kart?ld?. Çevredeki, ipek iplik ve onun alt?ndaki parafilm ç?kart?larak k?smi t?kan?kl?k geli?en ileum bölgesi tespit solüsyonuna konuldu. Kontrol grubundaki deneklerinde ayn? stresi ya?amalar? için yaln?zca kar?n ön duvar? aç?larak ba??rsaklar önce d??ar? ç?kart?ld?, daha sonra tekrar kar?n bo?lu?una yerle?tirilerek kar?n ön duvar? dikilerek kapat?ld?.

    Al?nan ileum doku örnekleri %2,5'luk fosfat tamponlu gluteraldehit içine konuldu. Daha sonra al???lagelmi? elektron mikroskop takibinden geçirilen dokular araldite gömülerek incelenmeye haz?r duruma getirildi.

    Haz?rlanan bloklardan ultramikrotom ile 1 mikron kal?nl???nda kesitler al?nd? ve yar? ince kesitler toluidin mavisi ile boyand?. Olympus BH2 foto???k mikroskobu ile incelenen kesitlerin resimleri çekildi. Morfometrik ölçümler DM4000 Leica analiz ???k mikroskobunda foto?raflanarak de?erlendirildi ve verilere Mann Whitney U testi uyguland?.

    Deney Gruplar?
    Grup 1. Süt verme evresinde olmayan ve hiçbir i?lem yap?lm?? kontrol grubu (n=5).

    Grup 2. Süt verme evresinin 7. gününde (erken dönem) ) obstrüksiyon uygulanmayan (sham kontrol) operasyon sonras? 21. gününde ileum doku örnekleri al?nan grup (n=5).

    Grup 3. Süt verme evresinin 7. gününde (erken dönem) obstrüksiyon uygulanan ve operasyon sonras? 21. gününde ileum doku örnekleri al?nan grup (n=5).

    Grup 4. Süt verme evresinin 14. gününde (geç dönem) obstrüksiyon uygulanmayan (sham kontrol) operasyon sonras? 14. günde ileum doku örnekleri al?nan grup (n=5).

    Grup 5. Süt verme evresinin 14. gününde (geç dönem) obstrüksiyon uygulanan ve operasyon sonras? 14. günde ileum doku örnekleri al?nan grup (n=5).

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Bulgular
    Saf kontrol grubuna ait yar? ince kesitte yüzey epitel hücreleri prizmatik biçimli ve bazale yak?n yerle?imli oval çekirdekleriyle ay?rt edildiler. Arada goblet hücreleri izleniyordu. Yüzey epitel hücrelerinin üst yüzlerinde kal?n çizgili kenar belirgindi. Goblet hücrelerinin içerikleri koyu ya da aç?k renk boyanm??t?. Bazal sitoplazmalar? oldukça dard?. Yüzey epitelinin alt?nda lamina propria gev?ek ba? doku özelli?i sergiliyordu. Kan damarlar? ve çe?itli ba? doku hücreleri ay?rt ediliyordu. Ba? dokusu içerisinde granül kapsamlar?n? koruyan mast hücreleri izleniyordu (?ekil 1).


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Şekil 1: Normal kontrol grubuna ait yar? ince kesitte ince ba??rsak mukozas?nda emilim yapan hücreler (E) ökromatik çekirdekleri (Ç) ile görülüyor. Mukozada ayr?ca düzenli yap?lar? ile çizgili kenar olu?turan (ÇK) mikrovilluslar koyu boyanan goblet hücreleri (G) izleniyor. Lamina propriada (Lp) granül içeri?ini koruyan mast hücreleri (Ma) ve düz kas hücreleri (D)izleniyor. (Toluidin mavisi X 400)

    Süt verme evresinin erken döneminde (7. gününde) ince ba??rsak obstrüksiyonu uygulanan grubun sham kontrol grubundan (obstrüksiyon uygulanan bölgeye hiçbir i?lem yap?lmadan ba??rsak bölümünün yerinden ç?kart?l?p yeniden yerine konulan kontrol grubundan) al?nan yar? ince kesitlerinde yüzey epitelinde emilim yapan hücreler, goblet hücreleri ve alttaki ba? dokusu de?erlendirildi.

    Yüzey epitel hücreleri oldukça normal yap?dayd?. Goblet hücrelerinin ise yer yer aç?k ve koyu renk olarak boyand?klar? ilgiyi çekti. Lamina propria gev?ek ba? dokusu özelliklerini yap?s?ndayd?. Mast hücrelerinde bir miktar art?? gözleniyordu (?ekil 2). Süt verme evresinin geç döneminde (14. gününde) ince ba??rsak obstrüksiyonu uygulanan grubun sham kontrol grubundan al?nan yar? ince kesitlerinde benzer bulgular izlendi.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Şekil 2: Süt verme evresinin 7. gününde obstrüksiyon uygulanan grubun kontrolüne ait yar? ince kesitte emilim yapan hüreler (E) ve yer yer aç?k ve koyu boyanan goblet hücreleri (G)izleniyor. Gev?ek ba? dokusu özelli?i gösteren lamina propriada (Lp) mast hücrelerindeki (Ma) art?? dikkati çekiyor. ( Toluidin mavisi X 200)

    Süt verme evresinin erken döneminde (7. gününde) ince ba??rsak obstrüksiyonu uygulanan ve 21 gün sonra ba??rsak dokusu al?nan grupta yar? ince kesitlerde emilim yapan hücrelerde belirgin bir yap?sal de?i?iklik gözlenmezken kontrol grubuna benzer olarak Goblet hücrelerinin aç?k ve koyu boyanan sitoplazmalar? ilgiyi çekti. Emilim yapan hücrelerde çizgili kenar?n yo?un boyanmas? dikkat çekiciydi. Lamina propriada gev?ek ba? dokusu hücrelerinde belirgin bir yap?sal de?i?im gözlenmezken villus'a uzanan kas hücreleri oldukça belirgindi. Bu hücrelerde sitoplazman?n aç?k renk oldu?u dikkati çekti. Uygulanan obstrüksiyonun travmatik etkisine ba?l? olarak epitele yak?n bölgelerde mast hücresi oldukça fazlayd? (?ekil 3). Yap?lan morfometrik de?erlendirmelerde birim alana dü?en hücre say?s?nda azalma ve villuslar?n boyunda art?? saptanmas?na kar??n anlaml? bir farkl?l?k gözlenmedi (Tablo 1).


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Şekil 3: Süt verme evresinin 7. gününde obstrüksiyon uygulanan ve 21 gün sonra ba??rsak dokusu al?nan grubun yar? ince kesitinde ince ba??rsak mukozas?nda emilim yapan hücreler (E) ile birlikte aç?k (*) ve koyu boyanan (+) goblet hücreleri (Go). Emilim yapan hücrelerde çizgili kenar?n (→) koyu boyanmas? dikkati çekiyor. Gev?ek ba? dokusu özelli?i gösteren lamina propriada (Lp) villus'a uzanan düz kas hücrelerinin (DK) belirgin oldu?u ve epitele yak?n bölgelerde mast hücrelerinin (Ma) yo?un olarak bulundu?u izleniyor. (Toluidin mavisi X 400)


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Tablo 1: Deney gruplar?nda, birim alandaki hücre say?s?, villus uzunlu?u ve kas katman? kal?nl??? ölçülmü?tür. Verilere Mann Whitney U testi uyguland?. ± S.D. (n=5)

    Süt verme evresinin geç döneminde (14. gününde) ince ba??rsak obstrüksiyonu uygulanan ve 14 gün sonra doku örnekleri al?nan grubun yar? ince kesitlerinde emilim yapan hücreler ve goblet hücreleri yap?sal yönden incelendi?inde emilim yapan hücrelerde özellikle bazalde hücreler aras?nda yer yer aç?lmalar, apikal sitoplazmada vakuoller belirlenirken, Goblet hücreleri kadehe benzer ?ekilleri ve apikal sitoplazmalar?nda salg? birikimiyle izleniyordu. Goblet hücrelerinden salg?n?n lümene at?ld??? gözlemlendi. Ba? dokusunda yer yer aç?lmalar ve bol damarlanma belirgindi (?ekil 4). Bu gruptaki kas tabakas?ndaki hipertrofi daha belirgin olarak izlendi. Yine bu gruptada yap?lan morfometrik de?erlendirmelerde, birim alandaki hücre say?s? di?er gruplara göre azald??? görülürken, villuslar?n boyunun uzad??? ve kas katman? kal?nl???n?n normal kontrol grubuna göre yakla??k 2.5 kat artt??? saptanmas?na kar??n istatistiksel de?erlendirmede anlaml? bir farkl?l?k gözlenmedi (Tablo 1).


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Şekil 4: Süt verme evresinin 14. gününde obstrüksiyon uygulanan ve 14 gün sonra ba??rsak dokusu al?nan grubun yar? ince kesitlerinden elde edilen resiminde emilim yapan hücrelerin (E) bazalinde aç?lmalar (→), apikal sitoplazmas?nda vakuoller (v) izleniyor. Salg?s?n? lümene bo?altan goblet hücresi (+), lamina propriada yer yer aç?lmalar (*) ve yo?un damarlanma (D) dikkati çekiyor. (Toluidin mavisi X 400)

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Tartışma
    Süt verme evresindeki s?çanlar?n ince ba??rsaklar?nda olaylanan yap?sal de?i?imler birçok ara?t?rmaya konu olmu?tur 1-5. Boyne ve arkada?lar? 1 hipertrofik ve hiperplastik de?i?imleri ara?t?rm??lard?r. Süt verme evresindeki s?çanlar?n ince ba??rsaklar?n?n gebe ve e?le?memi? s?çanlara oranla uzunluklar?n?n ve nitrojen içeriklerinin artt???n? belirtmi?lerdir. Do?umdan sonraki 30. günde ise mide ve ince ba??rsak a??rl?klar? ile toplam nitrojen içeriklerinin, gebeli?in 21. günüyle ayn? düzeye döndü?ünü bildirmi?lerdir. Makroskobik olarak ince ba??rsak ve çekumda hipertrofi ve mikroskobik olarak da villuslar?n boyunda, özellikle jejenum ve ileumda art?? ve buna ba?l? olarak ince ba??rsak duvar?nda hipertrofi gözlemlemi?lerdir. Bunlar?n yan? s?ra ince ba??rsak epitelini de hiperplastik olarak saptam??lard?r 2-4.

    Süt verme evresindeki s?çanlar?n ince ba??rsak yüzey alan? ara?t?r?lan di?er çal??mada mukozal ve serozal yüzey ölçümleri duedonum, jejenum ve ileumun histolojik olarak çekilen resimlerinde de?erlendirilmi?tir. Süt verme evresinin 16. günündeki s?çanlarla e?le?memi? s?çanlar kar??la?t?r?lm??t?r. Süt verme evresi boyunca serozan?n mukozal alan/birim uzunlu?unun, ba??rsa??n bütün bölümlerinde artt??? gözlemlenmi?tir. Mukozal alan/seroza alan? oran?n?n ise yine artt??? ancak distale do?ru bunun azald??? saptam??lard?r 1

    Elias ve Dowling, s?çanlarda süt verme evresinde inceba??rsak adaptasyonunu inceledikleri çal??malar?nda, süt verme evresinde besin tüketiminin art?s?na ba?l? olarak inceba??rsa??n tüm bölümlerinde emilim kapasitesinin artmas? ile birlikte mukozal hiperplazi, villuslar?n boylar?nda ve kripta derinliklerinde art?? oldu?unu saptam??lard?r 12.

    Süt verme evresindeki s?çanlar üzerinde yap?lan bir di?er çal??mada Cairnie ve Bentley 2 do?umu izleyen 14. gündeki s?çanlar?n ince ba??rsak epitelinin kontrol grubuna göre %80 daha fazla hücre içerdi?ini belirtmi?lerdir. Süt verme evresindeki s?çanlar?n ince ba??rsaklar?ndaki epitel yenilenmesinin, ise daha h?zl? oldu?unu ve villus hücre say?s?n?n bu nedenle artt???n? bildirmi?lerdir 2. 1997 y?l?nda Pluske ve Webler'in yay?nlad?klar? derlemelerinde domuzlarda süt verme evresinin ba?lamas?yla birlikte villus uzunluklar? azal?rken kriptalar?n derinliklerinin ve hücre say?s?n?n artt???n? bildirmi?lerdir 13. Süt verme evresinde yap?lan çal??malarda birçok ara?t?rmac? villus hipertrofisi ve hücre ço?almas? tan?mlarken baz? ara?t?rmac?lar da bunlar?n yan? s?ra ince ba??rsak duvar?nda geli?en hipertrofi ve hiperplaziye de?inmi?lerdir 14-18.

    Süt verme evresinin 7 ve 14. günlerinde deneysel k?smi obstrüksiyon uygulad???m?z denekler üzerinde yürüttü?ümüz çal??mam?zda bu ara?t?rmac?lar?n bulgular?na benzer bulgular obstrüksiyon uygulamad???m?z ve kontrol grubu olarak ald???m?z süt verme evresindeki deneklerin epitel hücre mikrovilluslar?n?nda oldukça s?k ve düzenli oldu?unu belirledik. Ancak k?smi obstrüksiyon uygulad???m?z ileum bölgesinde villuslar?n derinlikleri artarken birim alana dü?en hücre say?s?n?n azald???n? saptad?k. Literatürde k?smi obstrüksiyonun ince ba??rsak üzerine etkilerini ara?t?ran oldukça fazla çal??ma bulunmaktad?r 9-11.

    Bu çal??malardan birinde obstrüksiyonlu s?çan ince ba??rsa??nda mukoza ve seroza hipertrofisi ara?t?r?lm??t?r. Cerrahi olarak olusturulan t?kan?kl?ktan sonra, obstrüksiyon uygulanan bölgede besin birikimi oldu?u ve bu bölgede lümenin geni?ledi?i bildirilmi?tir. Obstrüksiyon bölgesinde ise duvar kal?nl???n?n 3 kattan daha fazla artt???n? ancak ileum uzunlu?unun de?i?medi?ini saptam??lard?r. Villuslar?n önemli ölçüde büyüdü?ünü ve uzad???n? belirten ara?t?rmac?lar, villuslar?n birbirlerinden geni? aral?klarla ayr?ld???n? da göstermi?lerdir. Emilim yapan epitel hücrelerinin ise yap?sal ve hacimsel bir de?i?iklik sergilemedi?ini vurgulam??lard?r. T?kan?kl?k uygulanan bölgedeki Peyer plaklar?nda büyüme ve seroza geni?li?inde art?? saptanm??t?r. Serozay? çevreleyen mezotel hücrelerinin kontrol grubuna kar??n daha büyük oldu?unu ve geni? aral?kl? mikrovilluslara içerdiklerini belirtmi?lerdir 9.

    1975 y?l?nda yap?lan benzer bir çal??mada, Gabella, ince ba??rsakda obstrüksiyon uygulanm?? s?çanlardaki düz kas hipertrofisini ara?t?rm??t?r. Cerrahi giri?imden 3 ve 5 hafta sonra düz kas hücrelerinde önemli bir hipertrofi belirlemi?tir. ?nce ba??rsak uzunlu?unda bir art?? izlenmezken muskularis eksterna hacminin 10 kat artt???n? bildirmi?tir. Buna ek olarak mukoza'da da yeni olu?an ve dairesel olarak düzenlenmi? düz kas hücreleri bulundu?unu göstermi?tir. ?nce yap? düzeyindeki çal??mas?nda hipertrofik düz kas hücrelerinin iyi geli?mi? sarkoplazmik retikuluma sahip olduklar?n? ve çok say?da nekzus tipi ba?lant? birimleri içerdiklerini bildirmi?tir. Kontrol grubuna kar??n düz kas hücrelerine gelen akson say?s?n?n daha az oldu?unu belirtmi?tir 10. Ayn? ara?t?rmac? 1984 y?l?nda yapt??? benzer bir çal??may? kobaylar üzerinde yürütmü?tür. Bu çal??mas?nda hipertrofik kas hücrelerini çevreleyen bazal laminan?n kontrol grubuna kar??n daha kal?n oldu?unu belirtmi?tir. Kas hücreleri aras?ndaki bölgede kollajen liflerin yan? s?ra amorf madde birikimi ve elektron yo?un maddeler gözlemlemi?tir. ?nceba??rsak duvar?nda olaylanan hipertrofi s?ras?nda baz?lar? pencereli birçok intramuskuler kan damar? geli?ti?ini saptam??t?r. Yeni olu?an bu kan damarlar?n?n uzunlamas?na kas tabakas?nda bulunmad???n? belirtmi?tir 11.

    ?nceba??rsak obstrüksiyonu uygulanan bir di?er çal??mada prostoglandinlerin koruyucu etkisi ara?t?r?lm??t?r. Ba??rsak obstrüksiyonun amino asit emilimini bask?lad???n? belirten ara?t?rmac?lar bu durumu emilim yapan epitelde olu?an patolojik de?i?imlere ba?lam??lard?r. T?kan?kl?k öncesinde klinidamisin, indometasin,16,16-dimetil PG2, arakidonik asit uygulanan s?çanlarda bu kimyasallar?n etkileri ara?t?r?lm??t?r. Amino asit geri emilimindeki dü?ü?ün t?kan?kl?ktan sonraki 2. saate belirginle?meye ba?lad???n? 4, 6 ve 18. saate giderek artt???n? belirtmi?lerdir. 6. saatten sonraki amino asit geri al?n?m bask?lanmas?n?n klinidamisin uygulamas? ile önlendi?ini, 16-PG2 uygulan?m?n?n ise erken dönemde düzeltici etkisi oldu?unu belirtmi?lerdir. Erken dönemdeki amino asit emilim bask?lanmas?n?n metabolik de?i?imlere ba?l? oldu?unu, PG2 ve arakidonik asit ile önlenebilece?ini ancak geç fazdaki emilim inhibisyonunun ba??rsak floras?ndaki bakterilerin ço?almas? ile ili?kili oldu?unu savunmu?lard?r 6.

    2004 y?l?nda So¨derholm ve arkada?lar?n?n yapt??? çal??mada ileum bölgelerinde crohn hastal??? tespit edilen hastalar üzerinde yapt?klar? ara?t?rmalar?nda crohn hastal???n?n inceba??rsak epitel hücrelerinde endositotik antijen al?m?n?n artt???n? ve buna ba?l? olarak da mast hücre say?s?nda bir miktar at?? oldu?unu belirtmi?lerdir 19. Çal??mam?zda, So¨derholm ve arkada?lar?n?n bulgular?na benzer olarak, deneysel k?smi obstrüksiyon uygulad???m?z deney gruplar?m?zda mast hücrelerinin kontrol grubuna göre art?? gösterdi?ini saptad?k.

    Çal??mam?zda ince ba??rsakta yüzey ve kripta epitelindeki mikrovilluslar?n yap?s?n? obstrüksiyon uygulanan ve uygulamayan süt verme evresindeki s?çanlarda kar??la?t?rmal? olarak ara?t?rd?k. Süt verme evresinin 7. gününde ba??rsak obstrüksiyonu uygulanan deneklerin ince ba??rsaklar?nda uygulanan deneysel k?smi obstrüksiyonun travmatik etkisine ba?l? olarak epitele yak?n bölgelerde mast hücresi oldukça fazlayd?. Buna benzer olarak süt verme evresinin 14. gününde obstrüksiyon uygulanan deneklerin ince ba??rsaklar?ndaki emilim yapan hücreler yap?sal yönden incelendi?inde bazalde hücreler aras?nda yer yer aç?lmalar, apikal sitoplazmada vakuoller belirlenirken, ba? dokusunda yer yer aç?lmalar ve bol damarlanma belirgindi. Sonuç olarak süt verme evresinde ince ba??rsak obstrüksiyonunun emilim mekanizmas?nda da aksakl?klara neden oldu?u kan?s?na vard?k.

    Te?ekkür
    Deneylerimiz s?ras?nda katk?lar?ndan ve deste?inden dolay? üniversitemiz Plastik Cerrahi Anabilim Dal? ö?retim üyelerinden Doç. Dr. M. Sühan AYHAN'a ve istatistiksel de?erlendirmelerindeki katk?lar?ndan dolay? üniversitemiz Halk Sa?l??? Anabilim Dal? Ö?retim Görevlisi Dr. Mustafa ?LHAN'a te?ekkür ederiz.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Kaynaklar

    1) Boyne R, Fell BF, Robb I. The surface area of the intestinal mucosa in the lactating rat. J Physiol 1966; 83: 570-575.

    2) Cairnie AB, Bentley RE. Cell proliferation studies in the intestinal epitelium of rat. Hyperplasia during lactation. Exp Cell Res 1967; 46: 428-440.

    3) Campell RM, Fell BF. Gastro-intestinal hypertrophy in the lactating rat. J Physiol 1963; 171: 90-97.

    4) Fell BF, Smith KA, Campbell RM. Hypertrophic and hyperplatic changes in the alimentary canal of the lactating rat. J Path Bact 1963; 85: 179-188.

    5) Datta UK, Datta AN, Mukherjee S. Role of hyperphagia in structural changes of small intestine during lactation. Indian J Physiol Pharmacol. 1995; Jul.39: 259-62.

    6) Hajjar JJ, Linda BV, Fucci J, Tomicic T. Intestinal absorption in the mechanically obstructed rat intestine: protection by prostoglandins .Prostoglandins. 1986; 31: 83-93.

    7) Vural B, Canturk NZ, Esen N, Solako?lu S, Cantürk Z, Kirkali G and Sökmensüer C. The role of neutrophils in the formation of peritoneal adhesions. Human Reproduction.1999; 14: 49-54.

    8) Gelbmann CM, Mestermann S, Gross V, Köllinger M, Schölmerich J and Falk W. Strictures in Crohn\'s disease are characterised by an accumulation of mast cells colocalised with laminin but not with fibronectin or vitronectin. Gut. 1999; 45: 210-217.

    9) Gabella G, Bertoni S. Hypertrophy of mucosa and serosa in the obstructed intestine of rats. J. Anat. 2001; 199: 725-734.

    10) Gabella G. Hypertrophy of intestinal smooth muscle. Tiss. Res. 1975; 163: 199-214.

    11) Gabella G. Hypertrophic smooth muscle cell. Tiss. Res. 1984; 23: 275-283.

    12) Elias E, Dowling RH. The mechanism for small-bowel adaptation in lactating rats. Clin Sci Mol Med. 1976; Nov .51: 427-433.

    13) Pluske JR, Hampson DJ, Williams IH. Factors ?nfluencing the structure and function of the small intestine in the weaned pig: A Rewiew Livestock. Production Sience. 1997; 51: 215-236.

    14) Fisher RB, Parsons DS. The gradient of mucosal surface area in the small intestine of rat. J. Anat.1950; 84: 272-282.

    15) Goodland RA, Wright NA. Changes in intestinal cell proliferation, absorptive capacity and structure in young, adult, and old rats. J. Anat. 1990; 173: 109-118.

    16) Iancu T, Elian E. The intestinal microvillus ultrastructural variability in coeliac disease and cow's milk ?ntolerans. Ac. Pediatr.Scand. 1976; 65: 65-73.

    17) Mayhew TM, Midlleton C. Crypts, villi and microvilli in the small intestine of the rat. A steological study of their variability within and between animals. J. Anat. 1985; 141: 1-17.

    18) Penzes L, Regius O. Changes in the intestinal microvillus surface area during reproduction and ageing in female rats. J. Anat. 1985; 140: 389-396.

    19) So¨derholm JD, Streutker C, Yang P-C, Paterson C, Singh PK, McKay DM, Sherman PM, Croitoru K, Perdue MH. Increased epithelial uptake of protein antigens in the ileum of Crohn's disease mediated by tumour necrosis factor α.. Gut 2004; 53: 1817-1824.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • [ Başa Dön ] [ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
    [ Ana Sayfa | Editörler | Danışma Kurulu | Dergi Hakkında | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | E-Posta ]